
Posted inΜουσική / Διασκέδαση / Ψυχαγωγία
ΧΡΙΣΤΟΣ ΧΑΛΙΚΙΑΣ: «ΔΕΝ ΜΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΝΑ ΧΩΡΕΣΩ ΣΕ ΜΙΑ ΤΑΜΠΕΛΑ»
ΧΡΙΣΤΟΣ ΧΑΛΙΚΙΑΣ: «ΔΕΝ ΜΕ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΝΑ ΧΩΡΕΣΩ ΣΕ ΜΙΑ ΤΑΜΠΕΛΑ»
Συγγραφέας, εικαστικός, σκηνοθέτης, μεταφραστής.
Τώρα περνά και στην τηλεοπτική εικόνα.
Ο πολυπράγμων καλλιτέχνης Χρίστος Χαλικιάς μιλά για την ανάγκη να δημιουργεί χωρίς σύνορα,
για την Αθήνα που επιστρέφει διαρκώς στο έργο του,
για τη φιλοδοξία, την έκθεση
και το τίμημα του να επιμένεις να επαναπροσδιορίζεις τον εαυτό σου.
Ζωγραφική, βιβλία, σκηνοθεσία, μετάφραση, τηλεόραση.
Δεν φοβάστε ότι κάποιος θα πει πως κάνετε «λίγο απ’ όλα»;
Δεν φοβάστε ότι κάποιος θα πει πως κάνετε «λίγο απ’ όλα»;
Θα με ανησυχούσε περισσότερο αν μπορούσα να κάνω μόνο ένα πράγμα.
Δεν αντιλαμβάνομαι τη δημιουργία ως επαγγελματικό κουτάκι ούτε πιστεύω
ότι ένας δημιουργός οφείλει να αυτοπεριορίζεται για να γίνεται πιο εύκολα κατανοητός.
ότι ένας δημιουργός οφείλει να αυτοπεριορίζεται για να γίνεται πιο εύκολα κατανοητός.
Για μένα υπάρχει ένας κόσμος και διαφορετικοί τρόποι να τον εκφράσω.
Άλλοτε χρειάζεται έναν καμβά.
Άλλοτε μια σελίδα.
Άλλοτε έναν ηθοποιό.
Άλλοτε έναν φακό.
Δεν αισθάνομαι ότι μετακινούμαι από το ένα πράγμα στο άλλο.
Αισθάνομαι ότι κοιτάζω το ίδιο πράγμα από διαφορετικές γωνίες.
Αισθάνομαι ότι κοιτάζω το ίδιο πράγμα από διαφορετικές γωνίες.
Το μέσο αλλάζει.
Η υπογραφή πρέπει να παραμένει αναγνωρίσιμη.
Δεν υπάρχει όμως και εγωισμός στην ανάγκη ενός να βρίσκεται παντού;
Φυσικά υπάρχει εγωισμός στη δημιουργία.
Για να εκθέσεις ένα έργο, να εκδώσεις ένα βιβλίο ή να πεις δημόσια «αυτό που έχω να πω αξίζει να ακουστεί», χρειάζεσαι ένα είδος δημιουργικού εγωισμού.
Χρειάζεται να πιστεύεις αρκετά σε αυτό που κάνεις ώστε να το εκθέσεις στην κρίση των άλλων.
Χρειάζεται να πιστεύεις αρκετά σε αυτό που κάνεις ώστε να το εκθέσεις στην κρίση των άλλων.
Δεν θεωρώ λοιπόν τον εγωισμό από μόνο του πρόβλημα.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν ο εγωισμός γίνεται σημαντικότερος από το έργο.
Όταν ο δημιουργός ενδιαφέρεται περισσότερο να φαίνεται παρά να αφήνει κάτι ουσιαστικό πίσω του.
Όταν ο δημιουργός ενδιαφέρεται περισσότερο να φαίνεται παρά να αφήνει κάτι ουσιαστικό πίσω του.
Εμένα με ενδιαφέρει το αντίθετο:
όταν φεύγω από ένα δωμάτιο, να μένει κάτι πίσω.
Σας ενδιαφέρει η αναγνωρισιμότητα;
Δεν θα παίξω το παιχνίδι του δημιουργού που ισχυρίζεται ότι
δεν τον ενδιαφέρει αν τον βλέπει κανείς.
δεν τον ενδιαφέρει αν τον βλέπει κανείς.
Αν δημιουργείς δημόσια, θέλεις επικοινωνία. Θέλεις αυτό που κάνεις να ταξιδεύει, να συναντά ανθρώπους, να προκαλεί μια αντίδραση.
Άλλο όμως αναγνωρισιμότητα και άλλο αναγνώριση.
Η αναγνωρισιμότητα μπορεί να έρθει πολύ γρήγορα και να εξαφανιστεί ακόμη γρηγορότερα.
Ζούμε άλλωστε σε μια εποχή που μπορεί να σε γνωρίζουν για δύο ημέρες και την τρίτη να έχουν ήδη περάσει στον επόμενο.
Ζούμε άλλωστε σε μια εποχή που μπορεί να σε γνωρίζουν για δύο ημέρες και την τρίτη να έχουν ήδη περάσει στον επόμενο.
Η αναγνώριση χρειάζεται χρόνο, δουλειά και συνέπεια.
Εμένα με ενδιαφέρει η διάρκεια.
Να υπάρχει λόγος να θυμάται κάποιος το έργο σου όταν έχει φύγει ο θόρυβος.
Έχετε επενδύσει αρκετά και στην προσωπική σας εικόνα.
Είναι ο Χρίστος Χαλικιάς πλέον και brand;
Είναι ο Χρίστος Χαλικιάς πλέον και brand;
Κάθε δημόσιος δημιουργός είναι, κατά κάποιον τρόπο, ένα brand, είτε το παραδέχεται είτε όχι.
Το ερώτημα είναι αν αυτό το brand είναι ένα κατασκευασμένο προσωπείο ή αν αποτελεί φυσική προέκταση της προσωπικότητας και του έργου του.
Δεν θέλω να δημιουργήσω έναν χαρακτήρα που δεν μπορώ να υποστηρίξω στην πραγματική ζωή.
Θέλω όταν κάποιος βλέπει μια εικόνα, διαβάζει μια φράση, ανοίγει ένα βιβλίο ή παρακολουθεί κάτι στο οποίο έχω συμμετάσχει, να αισθάνεται ότι όλα αυτά ανήκουν στον ίδιο κόσμο.
Να υπάρχει ένα κοινό νήμα.
Αυτό για μένα είναι brand.
Όχι το λογότυπο.
Όχι η πόζα.
Η συνέπεια.
Και ποιος είναι αυτός ο κόσμος;
Νύχτα.
Πόλη.
Μοναξιά.
Ομορφιά που έχει μια μικρή ρωγμή.
Άνθρωποι που δεν είναι ακριβώς αυτό που δείχνουν.
Με ενδιαφέρει πάντα αυτό που βρίσκεται λίγο πιο πίσω από την επιφάνεια.
Η στιγμή που κάτι παύει να είναι τέλειο και γίνεται ανθρώπινο.
Η στιγμή που κάτι παύει να είναι τέλειο και γίνεται ανθρώπινο.
Με ενδιαφέρει πολύ η στιγμή που πέφτει η βιτρίνα.
Όταν ο άνθρωπος δεν έχει πλέον πού να κρυφτεί.
Εκεί αρχίζει συνήθως η τέχνη.
Η Αθήνα εμφανίζεται συχνά στη δουλειά σας. Γιατί;
Γιατί η Αθήνα δεν είναι όμορφη με τον εύκολο τρόπο.
Πρέπει να την κοιτάξεις δεύτερη φορά.
Έχει φως, αλλά έχει και σκιά.
Έχει πολυκατοικίες, εγκατάλειψη, θόρυβο, ιστορία, μοναξιά.
Έχει ανθρώπους που περνούν καθημερινά ο ένας δίπλα από τον άλλο χωρίς ποτέ να συναντιούνται πραγματικά.
Έχει πολυκατοικίες, εγκατάλειψη, θόρυβο, ιστορία, μοναξιά.
Έχει ανθρώπους που περνούν καθημερινά ο ένας δίπλα από τον άλλο χωρίς ποτέ να συναντιούνται πραγματικά.
Και μέσα σε όλο αυτό υπάρχει μια παράξενη ποίηση.
Εμένα αυτή η Αθήνα με ενδιαφέρει.
Όχι η Αθήνα του καρτ ποστάλ.
Όχι η πόλη που προσπαθεί να αποδείξει ότι είναι όμορφη.
Η Αθήνα όταν χαμηλώνει ο θόρυβος.
Η Αθήνα μετά τις έντεκα το βράδυ.
Το noir είναι τελικά αισθητική ή τρόπος να βλέπετε τη ζωή;
Περισσότερο τρόπος παρατήρησης.
Το noir δεν είναι απλώς σκοτάδι, φόνος ή ένα βρεγμένο πεζοδρόμιο.
Αυτά είναι η εξωτερική του εικόνα.
Αυτά είναι η εξωτερική του εικόνα.
Για μένα noir είναι η υποψία ότι πίσω από την κανονικότητα υπάρχει πάντα κάτι ακόμη.
Ότι τίποτα δεν είναι εντελώς όπως φαίνεται.
Ότι κανείς δεν είναι απολύτως αθώος.
Ότι κάθε άνθρωπος κουβαλά ένα δωμάτιο μέσα του στο οποίο δεν αφήνει τους άλλους να μπουν.
Με ενδιαφέρει αυτό το κρυμμένο δωμάτιο.
Πολύ περισσότερο από το ίδιο το έγκλημα.
Στο «Τελευταίο Φως της Πατησίων» η ίδια η πόλη σχεδόν γίνεται χαρακτήρας.
Γιατί έτσι τη βιώνω.
Η Πατησίων δεν είναι απλώς δρόμος.
Είναι μνήμη.
Είναι άνθρωποι που έφυγαν.
Μαγαζιά που έκλεισαν.
Προσόψεις που άλλαξαν.
Φώτα από διαμερίσματα στα οποία δεν θα μάθουμε ποτέ τι συμβαίνει.
Είναι χιλιάδες μικρές ιστορίες που υπάρχουν ταυτόχρονα χωρίς να γνωρίζουν η μία την άλλη.
Για έναν συγγραφέα όλα αυτά είναι υλικό.
Και με έναν παράξενο τρόπο, η πόλη θυμάται ακόμη κι εκείνα που οι άνθρωποι προσπαθούν να ξεχάσουν.
Η πόλη καταγράφει περισσότερα απ’ όσα θυμούνται οι άνθρωποι.
Από ένα αστικό noir περάσατε στην Emily Dickinson. Τεράστια απόσταση.
Εξωτερικά, ναι.
Εσωτερικά, όχι τόσο.
Η Dickinson επίσης κατοικεί στις σιωπές.
Στις αποστάσεις.
Στην απώλεια.
Στην απουσία.
Στο φως που εμφανίζεται ξαφνικά μέσα στο σκοτάδι.
Με γοητεύουν οι δημιουργοί που μπορούν μέσα σε ελάχιστες λέξεις
να ανοίξουν μια τεράστια ρωγμή και να σε αναγκάσουν να κοιτάξεις μέσα της.
να ανοίξουν μια τεράστια ρωγμή και να σε αναγκάσουν να κοιτάξεις μέσα της.
Η Dickinson το κάνει αυτό με έναν σχεδόν τρομακτικό τρόπο.
Γι’ αυτό θεωρώ ότι δεν μεταφράζεις απλώς την Emily Dickinson.
Αναμετριέσαι μαζί της.
Και αναπόφευκτα, σε κάποιο σημείο, αναμετριέσαι και με τον εαυτό σου.
Δεν είναι επικίνδυνο ένας δημιουργός να βάζει τόσο έντονα
τη δική του «υπογραφή» στη μετάφραση;
τη δική του «υπογραφή» στη μετάφραση;
Είναι επικίνδυνο.
Και πρέπει να είναι.
Η μετάφραση δεν είναι μια ουδέτερη διαδικασία.
Είναι διαρκώς μια άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στην πιστότητα και στη ζωντανή γλώσσα.
Είναι διαρκώς μια άσκηση ισορροπίας ανάμεσα στην πιστότητα και στη ζωντανή γλώσσα.
Αν ο μεταφραστής εξαφανίσει τον ποιητή, έχει αποτύχει.
Αν όμως εξαφανιστεί εντελώς και ο ίδιος, μπορεί επίσης να παραδώσει ένα νεκρό κείμενο.
Πρέπει να υπάρχεις χωρίς να επιβάλλεσαι.
Να ακούς τη φωνή του άλλου χωρίς να τη μετατρέπεις στη δική σου.
Η μετάφραση είναι ισορροπία.
Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό είναι τόσο συναρπαστική.
Τώρα περνάτε και στο casting τηλεοπτικού project μόδας.
Μήπως είναι υπερβολικά μεγάλη στροφή;
Μήπως είναι υπερβολικά μεγάλη στροφή;
Δεν το βλέπω καθόλου ως στροφή.
Το casting αφορά κυρίως το βλέμμα.
Ποιον άνθρωπο επιλέγεις.
Τι βλέπεις πάνω του.
Τι καταλαβαίνεις πριν ακόμη μιλήσει.
Ποια παρουσία μπορεί να κρατήσει την προσοχή χωρίς να προσπαθεί υπερβολικά να την απαιτήσει.
Ένας σκηνοθέτης κάνει casting.
Ένας φωτογράφος, με έναν τρόπο, κάνει casting.
Ακόμη και ένας ζωγράφος επιλέγει ποιο πρόσωπο αξίζει να μπει στον καμβά και γιατί.
Άρα δεν αισθάνομαι ότι αλλάζω πεδίο.
Διευρύνω το ίδιο βλέμμα.
Και αυτό είναι κάτι που με ενδιαφέρει ιδιαίτερα αυτή την περίοδο.
Η τηλεόραση όμως μπορεί να καταπιεί την καλλιτεχνική ταυτότητα.
Μόνο αν της την παραδώσεις.
Δεν θεωρώ κανένα μέσο κατώτερο ή ανώτερο εκ προοιμίου.
Υπάρχει κακή τηλεόραση και εξαιρετική τηλεόραση.
Υπάρχουν κακά βιβλία και εξαιρετικά βιβλία.
Υπάρχει αδιάφορη τέχνη μέσα σε μεγάλα μουσεία και μπορεί να υπάρξει μια συγκλονιστική εικόνα
μέσα σε ένα τηλεοπτικό πλάνο λίγων δευτερολέπτων.
μέσα σε ένα τηλεοπτικό πλάνο λίγων δευτερολέπτων.
Το μέσο από μόνο του δεν σου εγγυάται ούτε ποιότητα ούτε βάθος.
Το μέσο δεν σε κάνει καλλιτέχνη.
Οι επιλογές σου σε κάνουν.
Και κυρίως το τι αρνείσαι να θυσιάσεις για να υπάρξεις μέσα σε αυτό.
Σας χαρακτηρίζει η φιλοδοξία;
Πολύ.
Και δεν θεωρώ ότι είναι κακή λέξη.
Δεν καταλαβαίνω γιατί ένας δημιουργός πρέπει να ντρέπεται να πει
ότι θέλει να εξελιχθεί, να μεγαλώσει και να φτάσει πιο μακριά.
ότι θέλει να εξελιχθεί, να μεγαλώσει και να φτάσει πιο μακριά.
Κακή είναι η φιλοδοξία χωρίς περιεχόμενο.
Η φιλοδοξία που ζητά αναγνώριση χωρίς να έχει προηγηθεί η αντίστοιχη δουλειά.
Θέλω τα πράγματα που κάνω να μεγαλώνουν.
Θέλω να φτάνουν σε περισσότερο κόσμο.
Θέλω κάθε επόμενο έργο να μου ζητά κάτι περισσότερο από το προηγούμενο.
Αν αυτό λέγεται φιλοδοξία, την αποδέχομαι απολύτως.
Και δεν έχω κανέναν λόγο να την κρύψω.
Ένας άνθρωπος που χτίζει τόσο έντονα δημόσια εικόνα φοβάται την αποτυχία;
Όποιος λέει ότι δεν τη φοβάται μάλλον δεν έχει ρισκάρει αρκετά.
Φυσικά και τη φοβάμαι.
Δεν θεωρώ όμως τον φόβο της αποτυχίας λόγο για να μην επιχειρήσεις κάτι.
Φοβάμαι περισσότερο τη στασιμότητα.
Το να ξυπνήσεις κάποια στιγμή και να συνειδητοποιήσεις
ότι εδώ και χρόνια επαναλαμβάνεις τον ίδιο ασφαλή εαυτό.
ότι εδώ και χρόνια επαναλαμβάνεις τον ίδιο ασφαλή εαυτό.
Η αποτυχία έχει τουλάχιστον μια πληροφορία να σου δώσει.
Σου δείχνει τι δεν λειτούργησε.
Η ακινησία δεν σου δίνει τίποτα.
Σας απασχολεί η κριτική;
Με απασχολεί η σοβαρή κριτική.
Η κριτική που έχει επιχειρήματα μπορεί να γίνει εξαιρετικά χρήσιμη, ακόμη κι όταν είναι σκληρή.
Μερικές φορές ειδικά όταν είναι σκληρή.
Γιατί μπορεί να σε αναγκάσει να δεις κάτι που εσύ δεν είχες αντιληφθεί.
Η απλή επιθυμία κάποιου να σε μειώσει όμως δεν είναι κριτική.
Είναι θόρυβος.
Και όσο περνούν τα χρόνια, μαθαίνεις κάτι πολύ σημαντικό:
να ξεχωρίζεις τη μουσική από τον θόρυβο.
Και να μη χάνεις χρόνο προσπαθώντας να απαντήσεις σε κάθε θόρυβο.
Έχετε ανάγκη να αποδείξετε κάτι;
Παλαιότερα περισσότερο.
Τώρα λιγότερο.
Νομίζω ότι όσο μεγαλώνεις δημιουργικά, παύεις σταδιακά να δουλεύεις απέναντι στα βλέμματα των άλλων.
Σήμερα με ενδιαφέρει περισσότερο να αποδεικνύω κάτι στον εαυτό μου.
Ότι δεν επαναλαμβάνομαι.
Ότι δεν έγινα ασφαλής.
Ότι δεν σταμάτησα να εκπλήσσομαι από αυτό που κάνω.
Ότι μπορώ ακόμη να μπω σε ένα πεδίο όπου δεν γνωρίζω όλες τις απαντήσεις και να αντέξω αυτή την αβεβαιότητα.
Εκεί αισθάνομαι πραγματικά δημιουργικός.
Τι σας τρομάζει περισσότερο ως καλλιτέχνη;
Να αρχίσω να μιμούμαι τον εαυτό μου.
Αυτό το θεωρώ μία από τις μεγαλύτερες παγίδες για έναν δημιουργό.
Να ανακαλύψεις κάτι που λειτουργεί, κάτι που το κοινό αναγνωρίζει πάνω σου,
και μετά να αρχίσεις να το αναπαράγεις επειδή είναι ασφαλές.
και μετά να αρχίσεις να το αναπαράγεις επειδή είναι ασφαλές.
Κάποια στιγμή όμως αυτό παύει να είναι δημιουργία και γίνεται φόρμουλα.
Ο δημιουργός πρέπει κάποια στιγμή να προδώσει την προηγούμενη εκδοχή του.
Να την αμφισβητήσει.
Να ρισκάρει να χάσει κάτι από αυτό που ήδη έχει κερδίσει.
Διαφορετικά γίνεται διαχειριστής του ίδιου του μύθου του.
Και αυτό για μένα θα ήταν πολύ πιο τρομακτικό από μια αποτυχία.
Ποια είναι η μεγαλύτερη παρεξήγηση που μπορεί να έχει κάποιος για εσάς;
Ότι επειδή λειτουργώ έντονα γύρω από την εικόνα, δεν με ενδιαφέρει το βάθος.
Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Η εικόνα χωρίς δεύτερο επίπεδο με κουράζει πολύ γρήγορα.
Δεν με ενδιαφέρει το ωραίο απλώς επειδή είναι ωραίο.
Θέλω πίσω από μια όμορφη φωτογραφία να υπάρχει μια ιστορία.
Πίσω από έναν τίτλο να υπάρχει σκέψη.
Πίσω από μια αισθητική επιλογή να υπάρχει λόγος.
Πίσω από ένα βιβλίο να υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος.
Η εικόνα μπορεί να σε κάνει να σταματήσεις.
Το περιεχόμενο όμως είναι αυτό που θα σε κάνει να μείνεις.
Θέλετε να γίνετε διάσημος;
Θέλω να γίνουν γνωστά τα έργα μου.
Αυτό είναι το βασικό.
Θέλω να ταξιδεύουν περισσότερο από εμένα, να συναντούν ανθρώπους που ίσως δεν θα συναντήσω ποτέ προσωπικά.
Αν μαζί με αυτά γίνει γνωστό και το πρόσωπό μου, είναι μια φυσική συνέπεια της δημόσιας δουλειάς.
Δεν θέλω όμως να είμαι γνωστός επειδή είμαι γνωστός.
Αυτό είναι μια εξαιρετικά εύθραυστη μορφή ύπαρξης.
Γιατί τότε πρέπει διαρκώς να υπενθυμίζεις στους άλλους ότι υπάρχεις.
Προτιμώ να το θυμίζει το έργο.
Τελικά, τι θέλετε να σημαίνει το όνομα «Χρίστος Χαλικιάς» σε δέκα χρόνια;
Δεν θέλω να σημαίνει μία ιδιότητα.
Θέλω να σημαίνει έναν κόσμο.
Να μην χρειάζεται κάποιος να πει μόνο «συγγραφέας»,
«εικαστικός», «σκηνοθέτης» ή οτιδήποτε άλλο.
«εικαστικός», «σκηνοθέτης» ή οτιδήποτε άλλο.
Αυτές είναι ιδιότητες. Δεν είναι ταυτότητα.
Θα ήθελα όλα τα διαφορετικά πράγματα που κάνω να έχουν σχηματίσει μέχρι τότε
μια τόσο καθαρή δημιουργική γλώσσα,
ώστε κάποιος να μπορεί να αναγνωρίσει κάτι δικό μου πριν ακόμη δει το όνομά μου.
μια τόσο καθαρή δημιουργική γλώσσα,
ώστε κάποιος να μπορεί να αναγνωρίσει κάτι δικό μου πριν ακόμη δει το όνομά μου.
Να μπορεί να πει:
«Αυτό έχει κάτι από Χαλικιά.»
Εκεί θεωρώ ότι ένας δημιουργός έχει αποκτήσει πραγματική υπογραφή.
Όταν το όνομά του παύει να περιγράφει απλώς ένα πρόσωπο και αρχίζει να περιγράφει έναν κόσμο.
Και αν έπρεπε να συστηθείτε σήμερα με μία μόνο φράση;
Δεν με ενδιαφέρει να χωρέσω σε μια ταμπέλα.
Οι ταμπέλες είναι χρήσιμες για να εξηγείς γρήγορα στους άλλους τι κάνεις,
αλλά είναι πολύ μικρές για να καθορίσουν αυτό που μπορείς να γίνεις.
αλλά είναι πολύ μικρές για να καθορίσουν αυτό που μπορείς να γίνεις.
Εμένα με ενδιαφέρει κάτι δυσκολότερο.
Να υπάρχει συνέχεια, ταυτότητα και ίχνος σε ό,τι κάνω.
Δεν με ενδιαφέρει να χωρέσω σε μια ταμπέλα.
Με ενδιαφέρει να αφήσω υπογραφή.








































